મુખ્ય સામગ્રી પર જાઓ

ખારેક/ખજૂરી(Date palm tree)

 ખારેક/ખજૂરી





    આ વૃક્ષ 30-40 ફૂટ લાંબુ અને 2-3 ફૂટ પહોળું આછા લીલા રંગનું હોય છે. ખજૂરીને છુહીરા પણ કહેવામાં આવે છે. ખજૂરી ઓછા પાણી વારા વિસ્તારમાં પણ થાય છે. 

1) થડ


      આ થડ છીંકણી કલરનું અને નાના નાના ખાંચાવાળુ હોય છે. આ થડ સીધું હોય છે. ખજૂરીનું લાકડુ ફર્નિચર અને બળતણમાં ઉપયોગ માં લેવામાં આવતુ નથી. 

2)પાંદડાં


    ખજૂરીના પાંદડા 10-15 ફૂટ લાંબા અને લીલા કલરના હોય છે. પાંદડા છેડેથી અણીવાાળા વાગે તેવા હોય છે. 

3)ફળ 






    આ ફળ ખલેલા, ખારેક અને ખજૂર તરીકે ઓળખાય છે.આ ફળ 1 થી 1.5 ઇંચ લાંબુ, અંડાકાર આકારનું અને ઘાટા લાલ રંગનું હોય છે. આ ફળ અંદર ના બીજ ખૂબ જ કડક હોય છે. આ ખજૂર પૌષ્ટિક તથા રોગોની ઉત્તમ ઔષધિ છે. આ ફળ મધુર અને શીતળ હોય છે. ખજૂર શીયાળામાં સમગ્ર ભારતમાં સહેલાઈથી મળી જાય છે. ખજૂરમાં વિટામિન B1, B2, B3, B5, A1 અને વિટામિન સી હોય છે. ખજૂરમાં આયૅન પણ વધુ માત્રરામાં રહેલુ છેે.1 કિલો ખજૂર ખાવાથી 3500 કેલરી જેટલી ઉજાૅ મળે છે. 

ઉપયોગો

  • ખજૂર અગ્નિ વધૅક, હૃદય માટે હિતકારી, પિત્ત, વાત માં મદદરૂપી છે તથા અનિદ્રાશક છે. 
  • યકૃતના કાયૅ માટે જરૂરી પાચક રસને વધારવામાં મદદ કરે છે. 
  • ફાઈબર નુ પ્રમાણ વધુ હોવાથી કબજિયાત દૂર થાય છે. 
  • વજન વધારવામાં અને લોહીનું પ્રમાણ વધારવા માં પણ ખજૂર ઉપયોગી છે. 
  • ખજૂર ખાવાથી હાડકાં મજબૂત થાય છે. 
  • ખજૂરના ઠડીયાને પ્રોસેસમાંથી પસાર કરી નરમ બનાવી પશુઓ માટે ચારો બનાવી શકાય છે. 
  • ખજૂર ગુદાૅ અને આંતરડાની બિમારીમાં ફાયદાકારક છે. 
  • ખજૂરીના પાંદડા માંથી પત્રિકા, બાસ્કેટ, દોરડા, રેસા અને સામગ્રી ભરવા માટેના પૅકેટ બનાવવામાં આવે છે. 

ટિપ્પણીઓ

આ બ્લૉગ પરની લોકપ્રિય પોસ્ટ્સ

કરંજ નું ઝાડ /કણજી(Millettia pinnata)

  કરંજ નું ઝાડ /કણજી      કરંજ મોટા કદ નુ ઝાડ છે અને સમાન પહોળા ફેલાય છે. કરંજ 15-25 મીટર(50-80 ફૂટ) સુધી વધે છે. કરંજના ઝાડનો વિકાસ શરૂઆત માં ખૂબ જ ધીમો થાય છે. કરંજ વૃક્ષ ના મૂળ માં જ્યારે ભેજનુ પ્રમાણ ઓછું થઈ જાય ત્યારે પાંદડાં ખરી જાય છે. કરંજ ના દાતણ નો સ્વાદ કડવો અને તીખો હોય છે. કરંજ ઝાડના બીજ અર્ક, પાંદડા, મૂળની છાલ અને સ્ટેમની છાલમાં એન્ટિ વાયરલ ગુણ હોય છે અને ખાવાલાયક હોય છે.  હવે આપણે કરંજ ના ઝાડના ભાગ વિશેની માહિતી જોઈશુ. 1) થડ     કરંજ નુ થડ સીધું અથવા કુટિલ હોય છે. તેનો વ્યાસ 50-80 સેેન્ટિમીટર(20-30 ઇંચ) હોય છે. થડ પર ભૂરા રંગની છાલ હોય છે. આ છાલ તંતુમય હોય છે, જેથી દોરડામાં ફેરવી શકાય છે.  2) પાંદડા કરંજના ઝાડના પાંદડા જ્યારે યુવાન હોય ત્યારે ગુલાબી-લાલ રંગના અને પરિપક્વ થઈ જાય ત્યારે લીલા રંગના થઈ જાય છે. આ પાંદડા એકબીજાથી વિરુદ્ધ, તીવ્ર , ચળકતા, લાંબા અને લંબગોળાકાર હોય છે. કરંજ ઝાડના પાંદડા 5-10 સે.મી. લાંબા અને 4-6 સે.મી. પહોળા હોય છે.  3)ફળ  કરંજના ઝાડ પર ફળ આવવાનો સમયગાળો એપ્રિલ - જૂન મહિના સુધીનો હોય છે. આ ઝાડ પર અસ...

બાવળ(babul tree)

 બાવળ      બાવળને બાબૂલ, બબૂલ, કાંટાદાર બાવળ, કાળો પિંકવાટ જેવા નામથી ઓળખવામાં આવે છે.આ ઝાડ મધ્યમ કદનું કાંટાળુ અને સદાબહાર વૃક્ષ છે. આ ઝાડ બે જૂથમાં વિભાજીત થાય છે, જેમાં પ્રથમ જૂથમાં ઊંચા નદીના વૃક્ષો હોય છે જે મોસમી પૂરથી ભરાયેલા વિસ્તારમાં ઊગે છે. તેમની શીંગોમાં બીજ વચ્ચેની લાક્ષણિકતા ગળોના હાર આકારની હોય છે. બીજા જૂથમાં આ ઝાડ સુકા વિસ્તારમાં ઊગે છે અને સીધી ધારવાળી શીંગો હોય છે. બાવળ ખૂબ જ કિંમતી આયુર્વેદિક ઝાડ છે જે જરૂરી ઔષધિઓ માટે જાણીતું છે. ભારતમાં સુકા વિસ્તારમાં આ ઝાડ જોવા મળે છે.  બાવળની મુખ્ય જાતો નીચે પ્રમાણે જોવા મળે છે.  1) દેશી બાવળ(Acacia nilotica)       આ ઝાડની છાલ જાડી, કાળી અને ખરબચડી હોય છે તથા લાંબા શૂળ જેવા કાંટાઓ, પીળા ફૂલો અને લાંબા બીજવાળી જગ્યાએ ફૂલેલી શીંગો પરથી ઓળખી શકાય છે.આ ઝાડના પાન લીલા રંગના તથા પાંદડીઓ 7-8 ની જોડીના સમુહમાં હોય છે. આ ઝાડ 20-25 મીટરની ઊંચાઈ સુધી પહોંચી શકે છે અને તેના થડનો વ્યાસ 1 મીટર જેટનો હોય છે.  ઉપયોગ  દેશી બાવળનું લાકડું મજબૂત હોવાથી ઈમારતી લાકડાં તરીકે, ગાડા માટેના ખેત...

વખડો(Salvadora persica)

 વખડો      આ ઝાડ કદમાં નાનું હોય છે. વખડાની ઊંચાઈ 4-5 મીટર જેટલી હોય છે.આ ઝાડને ડાળીઓ વધારે હોય છે.આ ઝાડ પડતર અને ગૌચર જમીનમાં વધારે જોવા મળે છે. આ ઝાડ રણ વિસ્તારમાં ઊંટનું પ્રિય ભોજન છે. ગુજરાતમાં વખડો પીલુડી તરીકે અને વઢિયાર પંથકમાં જારૂ તરીકે ઓળખાય છે. વખડા 2 પ્રકારના હોય છે.   1) ખારો વખડો      આ વખડાના પાંદડાંનો સ્વાદ ખારો હોય છે અને ફળ માગશર મહિનામાં આવે છે.  2)મીઠો વખડો       આ વખડાના પાંદડાંનો સ્વાદ મીઠો હોય છે અને ફળ ચૈત્ર મહિનામાં આવે છે.  1)થડ      થડની ઊંચાઈ 2-3 મીટર જેટલી હોય છે. થડનો વ્યાસ 1-2 ફુટ જેટલો હોય છે. તિરાડ વાળી, કકૅશ અને ભુખરા રંગની હોય છે જ્યારે મૂળની છાલ રેતીના રંગ સમાન અને અંદરની છાલ આછા ભુરા રંગની હોય છે.  2) પાંદડાં      પાંદડા કદમાં 3-6 સેમી જેટલા હોય છે. આ ઝાડના પાંદડા લીલા રંગના અને લંબગોળાકાર હોય છે. તાજા પાંદડાં કચુંબર તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.  3) ફળ      આ ઝાડના ફળને પીલુ કહેવાય છે. પીલુ કદમાં 10 મીમી  જેટલા નાના દાણા જેવ...